Nadat de EU en Indonesië er afgelopen september 2025 in zijn geslaagd hun Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA, vrijhandelsbesprekingen) succesvol af te ronden en hierbij vergaande liberalisering van de handel in palmolie en palmpitvet zijn overeengekomen, is de druk op Maleisië sterk toegenomen. De algemene verwachting is dat de CEPA-overeenkomst tussen de EU en Indonesië begin 2027 in werking zal treden. Op basis van deze overeenkomst zal de EU al haar invoerrechten op onder meer palmolie en palmpitvet en derivaten hiervan (uitgezonderd biodiesel) direct vanaf inwerkingtreding afschaffen. Indonesië zal op haar beurt tariefvrije exportquota voor palmolie en palmpitvet naar de EU openstellen.

Maleisisch tariefnadeel t.o.v. Indonesische concurrenten

Maleisische producten zullen hoe dan ook een bepaalde periode met hogere EU-invoerrechten worden geconfronteerd dan hun Indonesische concurrenten. Zelfs als de vrijhandelsbesprekingen tussen EU en Maleisië positief verlopen en in 2027 kunnen worden afgerond, dan zullen deze vrijhandelsafspraken niet vóór de tweede helft van 2029 kunnen worden toegepast. Voor de benodigde vertalingen, ‘legal scrubbing’ van de juridische teksten en ratificatie is zeker een periode van 1,5 tot 2 jaar nodig.

Achterstand door ‘on hold’ zetten onderhandelingen

Maleisië was veel eerder gestart met vrijhandelsbesprekingen met de EU (2010) dan Indonesië (2016) maar doordat Maleisië ervoor had gekozen om deze onderhandelingen in de periode 2012-2025 ‘on hold’ te zetten, verkeert het land hierbij nu in een nadelige positie ten opzichte van Indonesië.

Eerste tariefvoorstellen deze zomer verwacht

De verwachting is dat EU en Maleisië vóór of tijdens de volgende onderhandelingsronde (5^e ronde, september in Brussel) elkaar de eerste tariefvoorstellen zullen doen. Het betreft hier een belangrijke fase van het onderhandelingsproces waarbij partijen elkaar voor specifieke producten/douanecodes een aanbod doen voor de (geleidelijke) afschaffing van douanerechten in een aantal jaren.

Tussentijds vergaderingen

Partijen hebben verder afgesproken dat zij voorafgaand aan de officiële 5^e onderhandelingsronde in september a.s. tussentijdse virtuele meetings zullen houden waarbij uiteraard ook sterke vooruitgang kan worden geboekt.