Het succes van de MVO-basiscursus “Oils and Fats”

Eind november wordt de MVO-basiscursus “Oils and Fats” gegeven. Deze cursus voor werknemers in de olie- en vettenketen wordt twee keer per jaar gehouden en is zeer gewild.

Vanaf het begin in 1997 tot ver na mijn pensionering ben ik bij de cursussen betrokken geweest. Het verwondert me dat een relatief klein deel van mijn vroegere werkzaamheden kon uitgroeien tot een langdurige activiteit. Het plezierige contact met de cursisten heeft hier zeker sterk aan bijgedragen.

Wat is de oorsprong van deze cursus en waarom is hij zo succesvol?

Bijna 30 jaar geleden startte Unilever een tweeweekse cursus over olieprocessing en margarineproductie. Deze cursus werd enkele keren in Nederland gegeven en vervolgens uitgerold binnen Unilever wereldwijd. Door verandering in prioriteiten van het bedrijf verminderde na de eeuwwisseling de interesse in deze cursus.

Unilever verkocht vervolgens een aantal van de olieprocessingbedrijven. In de verkoopovereenkomst van enkele van deze bedrijven aan het Maleisische bedrijf Golden Hope (later Sime Darby) was een clausule van kennisoverdracht naar dit bedrijf opgenomen. Hierdoor startte er een vierdaagse cursus in het trainingscentrum van Golden Hope op Carey Island, een oude plantage ten westen van Kuala Lumpur (zie foto 1). Deze cursus werd jaarlijks gegeven tot 2011.

MVO was intussen samen met bedrijven uit de sector een cursus gestart over voedselveiligheid. Snel bleek dat niet alle cursisten voldoende kennis van de keten hadden om deze cursus met succes te kunnen volgen. Daarom werd er een eendaagse basiscursus over olieprocessing aan vastgeknoopt. De vraag naar deze inleidende cursus overtrof die van de voedselveiligheidscursus. De prioriteiten werden omgekeerd: de basiscursus werd de hoofdcursus met voedselveiligheid als onderdeel.

Door medewerking van de NVWA werd een juiste focus op voedselveiligheid gegarandeerd.

Wat verklaart het succes van deze cursus?

De cursus maakt gebruik van de ervaringen van de eerdergenoemde voorgangers. Ook werd gekozen voor een niet-academische benadering, zonder invloed van commerciële partijen zoals leveranciers van apparaten en hulpmiddelen.

Deelnemers krijgen basiskennis van de complete productieketen, van oliegewas tot toepassing in producten. Het gaat daarbij om algemene kennis die niet concurrentiegevoelig is. De lessen worden vrijwel niet door professionele docenten verzorgd, maar door enthousiaste sprekers uit de praktijk. Voor hen is het tweemaal per jaar bijdragen aan de cursus een kleine, plezierige nevenactiviteit.

Praktische sessies over oliepersing, een bezoek aan een oude oliemolen en het zelf maken van margarine en mayonaise (zie foto 2) vormen welkome afwisselingen van de presentaties. Ook is er voldoende tijd voor cursisten om elkaar te leren kennen tijdens pauzes, lunches en het diner.

Pauze tijdens corona?

Ook tijdens corona ging de cursus gewoon door en werden de presentaties online gegeven vanuit het MVO-kantoor. De deelnemers kregen vooraf een doos met het cursusmateriaal. Zo moesten ze oliezaden met een hamer op een vloeipapiertje pletten om te zien of er een olievlek op het papiertje ontstond. Dit gebeurt niet bij sojabonen maar wel bij zonnebloempitten. Verschillende vormen van vetkristallisatie werden met poppenhuisstoeltjes uitgelegd in plaats van het stapelen van grote stoelen in de zaal.. Toch werd deze vorm minder gewaardeerd dan traditionele presentaties door lesgevers in een zaal (zie foto 3).

Wat in 1997 startte als een eenmalige activiteit van één bedrijf is uitgegroeid tot een populaire cursus van de olie- en vettenindustrie voor deelnemers uit de hele keten. De medewerking van de bedrijven uit deze keten is daarbij essentieel.

Foto 1: Het Sime Darby cursuscentrum op Carey Island

Foto 2: Het margarine en mayonaise maken

​​​​​​​Foto 3: De zaal met cursisten