Voedselveiligheid als proces

De bijeenkomst werd geopend met een korte toelichting op de rol van MVO als ketenorganisatie. MVO vertegenwoordigt de volledige keten van oliehoudende zaden, oliën en vetten: van teelt en handel tot verwerking, opslag, logistiek en toepassing in voedingsmiddelen en andere producten. Die ketenbenadering is essentieel, omdat voedselveiligheid en kwaliteit niet op één punt in het proces worden bepaald, maar het resultaat zijn van samenhangende keuzes in grondstoffen, logistiek, technologie en procescondities.

Bij het bedrijfsbezoek waren verschillende organisaties betrokken, die elk vanuit hun eigen rol bijdragen aan afstemming binnen de sector. Vernof en NOFOTA vertegenwoordigen verschillende schakels in de keten en werken op nationaal niveau nauw samen met MVO. Een concreet voorbeeld daarvan is de aanpak van 3-MCPD, waarbij handelsafspraken over grondstoffen en transport (NOFOTA), technische procesoptimalisatie bij raffinage (Vernof) en ketenbrede afstemming en communicatie (MVO) elkaar versterken. Op Europees niveau vindt verdere inhoudelijke afstemming plaats via FEDIOL, waar ervaringen uit lidstaten worden samengebracht.

Olenex

Olenex (Een joint-venture tussen Wilmar en ADM) is actief als producent van eetbare oliën en vetten vanuit meerdere strategische locaties in Europa. De locatie op de Vondelingenplaat is gespecialiseerd in de raffinage en verdere verwerking van tropische oliën en fungeert als een belangrijk knooppunt in internationale grondstoffenstromen. De combinatie van schaal, logistieke inbedding in de Rotterdamse haven en geavanceerde procesinstallaties maakt dit complex representatief voor de huidige stand van de sector.

In de presentatie over het productieproces werd duidelijk dat raffinage en fractionering hoogtechnologische processen zijn, waarbij voedselveiligheid structureel is ingebed. Stappen zoals 'degumming', 'bleaching', 'stripping' en 'deodorisatie' zijn niet alleen gericht op productkwaliteit en functionaliteit, maar spelen ook een centrale rol in het beheersen van ongewenste nevenproducten. Daarbij werd toegelicht hoe Olenex de afgelopen jaren haar processen heeft geoptimaliseerd en de vorming van 3-MCPD-esters en glycidylesters verder wist te reduceren. Dit gebeurt via een combinatie van ketenmaatregelen, grondstofselectie en verfijning van procescondities, waarbij steeds wordt gezocht naar een evenwicht tussen veiligheid, energie-efficiëntie en producteigenschappen.

Kennis en monitoring

Een belangrijk punt dat tijdens het bezoek naar voren kwam, is dat dergelijke optimalisaties zelden het resultaat zijn van één ingreep en gepaard gaan met significante investeringen in ontwikkeling en implementatie. Het gaat om een geïntegreerde processtrategie, waarbij maatregelen gericht op de ene stof invloed kunnen hebben op een andere. Dit onderstreept het belang van diepgaande proceskennis en continue monitoring, in plaats van een eenzijdige focus op afzonderlijke parameters.

Minerale oliën

Ook het dossier rond minerale oliën werd besproken in de context van preventieve beheersing. De benadering die Olenex hanteert, sluit aan bij een breed gedragen uitgangspunt in de sector: voorkomen dat ongewenste stoffen het proces binnenkomen is effectiever dan correctie achteraf. Dit vertaalt zich in strikte eisen aan inkomende grondstoffen, logistieke ketens, smeermiddelen en contactmaterialen, gecombineerd met aantoonbaar beheerste processen. Metingen blijven daarbij een belangrijk instrument, maar vooral als verificatie van een robuust systeem.

Tijdens de rondgang door de fabriek werd zichtbaar hoe deze principes in de praktijk worden toegepast. De inrichting van installaties, de borging van kritische processtappen en de rol van kwaliteitscontroles laten zien dat voedselveiligheid geen afzonderlijk dossier is, maar een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. Dit geeft inzicht in de werking van regelgeving en toezicht binnen een complexe, maar essentiële voedselketen.